Sevginin SembolleriTümü

Siyavuş Paşa ve Fatma Sultan’ın küçük yaşta vefat eden çocukları için yaptırdıkları mermer sandukalar, küçük yaşta vefat eden çocuklara gösterilen sevginin sembolleri olarak çiçekler ve kalplerle özene bezene süslenmiştir.

Sevginin Sembolleri

Siyavuş Paşa ve Fatma Sultan’ın küçük yaşta vefat eden çocukları için yaptırdıkları mermer sandukalar, küçük yaşta vefat eden çocuklara gösterilen sevginin sembolleri olarak çiçekler ve kalplerle özene bezene süslenmiştir.

Siyavus Paşa, Sultan II. Selim’in damadıdır. Osmanlı Devleti’nde belirli aralıklarla üç kez sadrazamlık yapmış büyük bir devlet adamı olan Paşa, II. Selim ve Nurbânû Sultan’ın kızları Fatma Sultan’la 982 (1574) yılında evlenerek saraya damat olmuştur.

Eskiden Eyüp oyuncakçılarının bulunduğu Cami-i Kebir Caddesi üzerindeki türbeyi, başlangıçta henüz küçük yaşta vefat eden çocukları için yaptırmıştır. Mimar Sinan eseri olan bu muhteşem türbeye, vefatında kendisi de defnedilmiştir.

Siyavuş Paşa Türbesi’nin ortasında Paşa ve eşinin devasa ahşap sandukaları yer alır. Onun iki yanında ise iki oğlu ve iki kızının abidevi mermer kabirleri sıralanır. Arka kısımda ise küçük yaşta vefat eden dört erkek ve bir kız çocuğunun kabirleri aynı bant üzerine yerleştirilmiştir.

İşte bu küçük çocuk kabirleri, adeta sevgi ile ilmek ilmek işlenmiş, bir bebeği sarıp sarmalarcasına mermer sandukalar ustaların elinde birer sanat şaheserine dönüşmüştür.

Her birinin üzerine özenle “Kelime-i Tevhid” örtüsü serilmiş, yüreklerindeki sınırsız sevgiyle Yaradana havale edilmişlerdir. Anne babanın çocuklara karşı sevgisi o kadar güçlüdür ki, sandukalar çiçekler ve heybetli mücevveze kavuklarla süslenmiş, her birinin palmet şeklinde oyulan ayak taşlarının arka kısmına kalp motifleri işlenmiştir.

Kabirlerin özelliği

Beş kabir de kapalı lahit formunda yapılmıştır. Çift kademeli bir kaide üzerine mürekkep yahut kaş kemer denilen ayaklara oturan mermer bir sehpa yerleştirilmiş, onun üstüne de harpuşta denilen beşik çatılı tek parça bir mermer lahit konulmuştur. Baş ve ayak şâhideleri lahit gövdesine birleşik, yekpare olarak yapılmıştır.

Sandukaların beşik çatı yahut harpuşta şeklindeki üst kısmının iki yan cephesine kelime-i tevhid, yani “Lâ ilâhe illallah, Muhammedün Resulullah” yazılmıştır. Gövdenin kenarları palmet motifleri ile süslenmiştir. Baş şahidelerinin ön kısmına gülbezek, onun iki yanına ise vazo içinde gonca gül, lale ve karanfil motifleri yerleştirilmiştir. Dört erkek çocuğun kabrinde de kitabe vardır. Üç kardeşin kitabeleri celi sülüsle, İbrahim Bey’in kitabesi celi talikle yazılmıştır. Baş şahidelerini mücevveze kavuk süslemektedir.

Sorguçlu başlık

Kardeşlerden Süleyman’ın kavuğuna tuğ olarak da bildiğimiz sorguç işlenmiştir. Küçük yaşta vefat eden kız çocuğunun kabrinde ise gonca gül ve sorguçla süslenmiş kadın başlığına yer verilmiştir.

Beş kabrin de ayak taşı, mermerden palmet motifi şeklinde oyulmuştur. Ayak taşlarının ön kısmı sadedir. Arka kısımları ise Rumî ve palmet motifleri ile süslenmiştir. Ayak taşının ortasındaki yaprak bezemesinin orta kısmına yerleştirilen kalp şekli, çocuklara duyulan büyük sevginin sembolü olarak beş sandukaya da işlenmiştir.

Dört erkek çocuk kabrinde de isimleri ve vefat tarihleri yazılıdır. Baş şahidelerinde, konsolun hemen altında yer alan kitabelerden ilk üçü tek satır halinde, İbrahim Bey’in kitabesi iki sıra halinde yazılmış; dört satırlık şiirin son mısrasında vefatı için ebcedle tarih düşülmüştür.

Siyavuş Paşa çocukların isimleri ve vefat tarihleri şöyledir: l Ahmet Bey, 989 (1581) l Abdulkadir Bey, 995 (1587) l Süleyman Bey, 994 (1586) l İbrahim Bey, 996 (1588) l Siyavuş Paşa’nın kızı

Siyavuş Paşa, türbeyi Ahmet’in küçük yaşta vefatından sonra yaptırmaya başlamıştır. Sağ başta yer alan kız çocuğunun mermer sandukasında isim ve tarih yoktur. Yolunuz Eyüp Sultan Meydanı’na düştüğünde, Siyavuş Paşa Türbesi’ni mutlaka gezmeli, ‘sevginin mermerde sembolleştiği’ bu çocuk kabirlerini görmelisiniz.